Tượng nghê bằng đồng - linh vật thuần Việt, ý nghĩa và cách đặt đôi nghê
Mục lục
Đi qua cổng đình, cổng đền ở làng quê Bắc Bộ, anh chị hay gặp một đôi con vật nhỏ, đầu ngẩng, miệng như cười, lông xoắn thành từng cụm. Đó là con nghê. Nhiều người nhầm nghê với sư tử hay kỳ lân. Thật ra nghê là linh vật thuần Việt, có dáng và tinh thần riêng.
Bài này xưởng giải thích nghê là gì, khác sư tử, kỳ lân ở đâu, và cách chọn đôi nghê đồng cho ban thờ, nhà thờ họ, cổng nhà.
Nghê là con gì
Theo tác giả Bùi Ngọc Tuấn, nghê là linh vật người Việt tạo ra để bảo vệ đời sống tâm linh (trích theo Đại biểu Nhân dân). Có ý kiến cho rằng nghê bắt nguồn từ hình tượng sư tử trong Phật giáo, rồi được người Việt cải biến thành dáng riêng. Cũng có giả thuyết nghê xuất phát từ tượng chó đá, nhưng đến nay chưa đủ cứ liệu.
Nghê có mặt ở nhiều nơi thờ tự:
- Đình làng: chạm trên cốn, trên đầu đao mái.
- Đền, chùa, miếu: đặt ở cổng, trên trụ biểu.
- Cổng làng, ban thờ: đôi nghê nhỏ chầu hai bên.
Ý nghĩa chung: trấn giữ, bảo vệ nơi thờ tự, xua điều dữ.
Nghê khác sư tử và kỳ lân thế nào
| Nghê | Sư tử đá kiểu ngoại | Kỳ lân | |
|---|---|---|---|
| Thân hình | Nhỏ, vừa phải, dáng uyển chuyển | To, bệ vệ | Thân như ngựa |
| Sừng | Không | Không | Có |
| Vảy | Không | Không | Có vảy |
| Lông | Lông xoắn phủ đầu, mình, đuôi | Bờm lớn | Tùy mẫu |
| Thần thái | Linh hoạt, có nét tinh nghịch | Oai nghiêm, dữ | Điềm lành |
Năm 2014, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu loại bỏ các linh vật ngoại lai như sư tử đá kiểu Trung Hoa khỏi di tích, đề cao linh vật truyền thống của Việt Nam (theo VietNamNet). Từ đó nhiều đình, đền, nhà thờ họ chuyển sang dùng đôi nghê thay cho đôi sư tử.
Đặt đôi nghê đồng ở đâu
| Nơi đặt | Cỡ gợi ý | Màu hợp |
|---|---|---|
| Hai bên ban thờ gia tiên | 20–35 cm | Giả cổ, dát vàng |
| Hai bên cửa nhà thờ họ, từ đường | 40–70 cm | Giả cổ |
| Cổng nhà, cổng đền, trụ biểu | Từ 70 cm đến hơn 1 m | Giả cổ, đồng mộc |
| Bàn làm việc, quà tặng | 15–25 cm | Mạ vàng, dát vàng |
Vài lưu ý khi đặt:
- Đặt thành đôi, hai con chầu vào nhau hoặc cùng nhìn ra phía trước, cân hai bên.
- Cỡ nghê nhỏ hơn đồ thờ chính. Trên ban thờ, nghê chỉ là linh vật chầu, không nên to lấn bát hương, tượng thờ.
- Nghê ngoài trời đặt trên bệ cao, chọn giả cổ hoặc đồng mộc. Cách làm bệ và giữ màu xem bài tượng đồng đặt ngoài trời.
Chọn nghê đồng cho đẹp
Nhìn mấy chỗ này để biết đôi nghê có được chạm kỹ không:
- Lông xoắn rõ từng cụm, sâu và đều, không bị lấp.
- Mặt nghê có thần: mắt tròn, miệng hé, nét tươi chứ không dữ dằn như sư tử.
- Hai con cân nhau: cùng cỡ, cùng màu, dáng đối xứng.
- Đồng đúc thật: cầm nặng tay, gõ có tiếng ngân. Cách thử ở bài phân biệt tượng đồng thật và giả.
Gia đình có mẫu nghê cổ ở đình làng muốn làm theo, cứ chụp ảnh gửi xưởng. Với mẫu riêng, xưởng nặn phôi đất gửi ảnh, video duyệt trước khi đúc, chưa duyệt mẫu thì chưa đặt cọc.
Nghê và các linh vật khác trong nhà
- Nghê: chầu ban thờ, trấn cổng, hợp không gian thờ tự truyền thống.
- Tỳ Hưu, Thần Tài – Thổ Địa: hợp cửa hàng, bàn làm việc.
- Ngựa đồng: hợp phòng khách, phòng làm việc. Xem bài tượng ngựa đồng phong thủy.
Các linh vật xưởng làm có ở trang tượng linh vật phong thủy bằng đồng.
Câu hỏi thường gặp
Con nghê có phải là sư tử không?
Không. Nghê là linh vật thuần Việt, thân nhỏ, không sừng, không vảy, lông xoắn phủ đầu và mình, dáng uyển chuyển, khác sư tử đá to và bệ vệ.
Đôi nghê đặt trên ban thờ cỡ bao nhiêu là vừa?
Trên ban thờ gia tiên thường chọn nghê cao 20–35 cm, nhỏ hơn bát hương và đồ thờ chính, đặt cân hai bên.
Nghê đồng đặt ngoài cổng nên chọn màu gì?
Nên chọn màu giả cổ hoặc đồng mộc, đặt trên bệ cao thoát nước tốt; không nên mạ vàng cho tượng đặt ngoài trời.
Hỏi giá đôi nghê đồng
Anh chị nhắn Zalo 0926.647.777 kèm nơi định đặt và kích thước chỗ đặt, xưởng gửi ảnh mẫu nghê và báo giá.
Bài liên quan
26/10/2026Tượng Thần Tài Thổ Địa bằng đồng - chọn cỡ, chọn màu và cách bày ban thờTượng Thần Tài Thổ Địa bằng đồng cho cửa hàng, công ty, gia đình: ý nghĩa hai ông, chọn cỡ theo ban thờ, đồng mộc hay dát vàng, cách bày và thay tượng.
9/11/2026An vị tượng truyền thần lên ban thờ - chọn ngày, đặt vị trí nào và những điều cần tránhCách an vị tượng truyền thần lên ban thờ: chọn ngày, chuẩn bị lễ, đặt tượng ở vị trí nào so với bát hương, tượng ông bà đặt bên nào và những lỗi nên tránh.
8/11/2026Tượng Mẫu Liễu Hạnh bằng đồng - Tam tòa Thánh Mẫu, cách bày và chọn cỡ cho điện thờTượng Mẫu Liễu Hạnh bằng đồng: ý nghĩa Thánh Mẫu ở Phủ Dầy, cách bày Tam tòa Thánh Mẫu theo màu áo, chọn cỡ, chọn màu và quy trình đúc tượng Mẫu tại xưởng.